Publicaties

Studeren in het stadion

Onlangs werd in het Philips-stadion in Eindhoven het derde leercentrum van Playing for Success officieel geopend. Onder de aanwezigen veel vertegenwoordigers van de bedrijven en instellingen die bij de bouw en de financiering van het leercentrum zijn betrokken. Leren met een ‘wow!-factor’ is bij PSV wel heel letterlijk genomen, want de kinderen komen er terecht in een schitterende leeromgeving, met op ict-gebied de allernieuwste snufjes.

Playing for Success is een voor Nederland grensverleggend initiatief waarmee leerlingen in de leeftijd van negen tot veertien jaar hun prestaties in taal, rekenen en ict verbeteren. Het gaat om ‘onderpresterende’ kinderen. Irene de Kort, namens onderwijsadviesbureau KPC Groep fulltime betrokken bij het van oorsprong Engelse initiatief: ‘Het gaat om ‘gewone’ leerlingen die minder presteren dan ze kunnen en soms achterblijven op het gemiddelde niveau. Playing for Success draagt structureel bij aan het opheffen van deze leerachterstanden.’ Playing for Success gaat ervan uit dat kinderen van nature gemotiveerd zijn om te leren. Maar door negatieve leerervaringen is de motivatie verminderd. De Kort: ‘Ze geloven zelf dat ze niet goed kunnen leren. Dit heeft tot gevolg dat ze onderpresteren.’ Susan van de Wittenboer, samen met Miranda Rotmensen projectleider in Eindhoven, vult haar aan: ‘We laten de kinderen ervaren dat ze wel degelijk kunnen leren. Dat leren zinvol is en ook heel leuk kan zijn. De inhaalslag die ze hier kunnen maken, heeft absoluut effect op hun zelfbeeld en zelfvertrouwen.’

Inspiratie

Playing for Success brengt deze onderpresterende leerlingen op een uitdagende en inspirerende plek buiten school waar ze zoveel mogelijk positieve leerervaringen opdoen: het voetbalstadion. Een bijzondere plek, die niet meteen wordt gelinkt aan leren, waardoor de kinderen zich ook bijzonder voelen. ‘Hier werken ze samen met andere leerlingen aan opdrachten die aansluiten bij hun interesses’, verduidelijkt De Kort. ‘Ze beleven er wow-ervaringen, bijvoorbeeld wanneer ze in contact komen met hun favoriete spelers of kunnen rondlopen in het stadion, de kleedkamers en de persruimte.’

Het stadion, de sport, de ambiance van de professionele voetbalwereld; het draagt allemaal bij aan een omgeving die de kinderen uitdaagt, stimuleert en prikkelt tot betere prestaties, zo is de ervaring in Engeland. Naast beroepskrachten (docenten), zijn er enthousiaste stagiaires en vrijwilligers die als mentor worden ingezet om de leerlingen te begeleiden en stimuleren. De Kort: ‘Ook zij vinden het een uitdaging om in het voetbalstadion aan dit bijzondere programma mee te doen.’

Daarnaast zijn er voetballers en trainers, die zich met plezier inzetten voor het leercentrum en de leerlingen. Van de Wittenboer: ‘Tien weken lang, eens per week, volgen leerlingen in kleine groepjes lessen die gekoppeld zijn aan sport, de voetbalclub en het stadion. Zo zijn de bijeenkomsten opgebouwd als echte wedstrijden met een warming up, een eerste helft, rust, tweede helft en cooling down. Kinderen maken opdrachten op diverse plekken in het stadion. Door ze leuke opdrachten te geven, raken ze meer gemotiveerd om te leren.’ De Kort: ‘Want wat is er nou leuker: een brief schrijven in de klas of in het stadion e-mailen met Ibrahim Affellay?’

Ontstaan

Playing for Success werd in 1997 in Engeland ontwikkeld door Rex Hall (MBA), met als doel om leerachterstanden op geheel eigen wijze aan te pakken. De partners in het samenwerkingsverband zijn de overheid (Department for Children, Schools and Families), plaatselijke overheden, sportclubs en hun nationale vertegenwoordigende organen. De Kort: ‘Clubs spelen een cruciale rol in het initiatief door gastvrij onderdak te bieden aan de studiecentra. Zonder de volledige steun, toewijding en de actieve betrokkenheid van sportclubs zou Playing for Success niet het baanbrekende initiatief zijn dat het nu is geworden.’

In tien jaar tijd is het initiatief in een ongelooflijk tempo gegroeid. Playing for Success begon in 1997 met drie centra die hun thuisbasis uitsluitend in de Premier League hadden. Inmiddels kan men in Engeland bogen op meer dan honderdzestig centra waarin wordt samengewerkt met een breed scala aan sportclubs. De praktijk heeft namelijk uitgewezen dat Playing for Success ook effect heeft als het aan een andere leeromgeving is gekoppeld dan het voetbalstadion.

Er zijn inmiddels leercentra verbonden aan achttien verschillende sporten, waaronder cricket, rugby, een zeilcentrum, een outdooractiviteitencentrum, tennis, bowls, ice-skating, gymnastics, speedway, paardenraces en zelfs een winkelcentrum. In Nederland was FC Zwolle de eerste betaald voetbalorganisatie die een leercentrum in huis haalde. ‘Het maakt eigenlijk niet uit in wat voor omgeving de kinderen extra les krijg, als het voor hen maar motiverend en aantrekkelijk is.

Onderzoek

Inmiddels hebben PSV en ADO Den Haag dit voorbeeld gevolgd. De Kort verwacht dat op korte termijn Vitesse aan de beurt is en voor volgend jaar worden nog vijf tot acht nieuwe leercentra verwacht. In Engeland heeft onderzoek uitgewezen dat kinderen met Playing voor Success een leerachterstand van anderhalf tot twee jaar kunnen inlopen. In tien weken tijd!’ Overigens rekent De Kort zich niet rijk, want ze realiseert zich dat er in Nederland een andere cultuur en een ander onderwijssysteem is dan in Engeland. ‘De eerste resultaten in Zwolle zijn echter zeer bemoedigend.

‘De kinderen zijn hartstikke enthousiast en hun zelfvertrouwen neemt merkbaar toe. We hebben dan ook de ambitie om in de komende jaren alle 38 betaald voetbalorganisaties te betrekken bij Playing for Success. Een simpel rekensommetje leert ons dat we dan jaarlijks achttienduizend onderpresterende leerlingen kunnen helpen. Dat is veertig procent van het totaal aantal kinderen dat kampt met een leerachterstand.’

Inrichting

Het leercentrum in Eindhoven is ontworpen door de huisarchitect van PSV: Van de Wittenboer: ‘Hij heeft zich voor de inrichting van het voormalige magazijn (‘Er was alleen verlichting’) laten inspireren door het interieur van het stadion en trainingscomplex De Herdgang. Zo heeft de ontspanningsruimte dezelfde kleuren, banken, bar en vloerbedekking als in de sponsorruimte op de derde verdieping van het Philips-stadion en is het leercentrum aangekleed met onder meer een grote tafel met een print van een voetbalveld en aan de muren prints met tribunes en toeschouwers. Bovendien fungeren we als een soort proeftuin, als het gaat om het gebruik van de allernieuwste pc’s, laptops, active boards, software en andere moderne leermogelijkheden.’

Gepubliceerd in Facilitair & gebouwbeheer, 5 oktober 2009